HEMEN OKU
İskoçların Hayat Suyu: Viski

İskoçların Hayat Suyu: Viski

Viski (whiskey), dünyanın dört bir yanında farklı türlerde karşımıza çıkabiliyor olsa da adı geçtiğinde akla gelen ilk ülke şüphesiz İskoçya. Zaten viski bu ülkede üretildiğinde adı bile değişiyor scotch oluyor. Scotch, ingilizce İskoçya anlamına gelen Scotland’dan türemiş. Bu durum, bizim adını Türkiye’den türettiğimiz bir içkimiz olmasıyla eşdeğer. Olayın nasıl ciddi boyutlarda olduğunu siz hesaplayın.

Yine adı eski İskoçça’da hayat suyu anlamına gelen “uisge beatha”dan türeyen viski, tahıl ve maltın damıtılmasıyla elde ediliyor. Malt -ki bunu biradan da hatırlarsınız- tahılların tohumlarının filizlendirilmeye başlanıp sonra bitkiye dönüşmeden kurutulmasına denir. En verimli malt, tohumun içindeki nişastayı şekere dönüştürecek enzimlere daha fazla sahip olduğundan arpadan elde edilir. Farkındaysanız arpa geçmişte onun boyunu küçümseyen atalarımıza inat hem viskiye hem de biraya hayat veriyor. Sanırım önemli olan boyu değil işlevi sözü de arpanın bu başarılarından sonra söylenmiş. Yani benim kişisel fikrim tabi.

Şimdi biraz viskinin türlerine bakalım. Malt whiskey, adında bulundurduğu ipucundan da anlaşılacağı üzere; arpa maltının suyla damıtılmasından elde edilir. Tek bir damıtım evinde damıtıldığında ise türü single malt whiskey olur. Viski uzmanları genelde bu türü tercih ederler ki viskinin kalitesini daha iyi anlayabilsinler. Grain whiskey ise arpa maltı ve suyun yanı sıra çeşitli tahılların da damıtılmasıyla ortaya çıkar. Bizim daha çok alışkın olduğumuz Kral Chivas, yürüyen Johnnie, J ile B gibi viskiler ise blended yani harmanlanmış viskilerdir. Ülkenin çeşitli yerlerindeki damıtımevlerinden getirilen en az iki viskinin karışımıyla elde edilirler. İçlerinde hem malt hem de grain viski olduğundan türleri blended whiskey olarak bilinir. İskoçya’da üretildiklerinden blended scotch whiskey olarak da anılabilirler. Eğer yalnızca malt viskilerin karışımından oluşuyor olsalardı türleri blended malt scotch whiskey olurdu. Yani mantığı anladınız sanırım. Viskiler tüketilmeden önce meşe fıçılarda yıllandırılırlar ve çeşitli özelliklerine göre değerlendirilirler. Bu özellikler; viskinin kokusu, rengi, gövdesi, tadı ve ağızda bıraktığı etkisi olarak sıralanır. Viskinin türüne göre kokusu hafif, tatlı, ferah, kuru, meyvemsi, tuzlu, baharatlı vb. gövdesi ise pürüzsüz, tok, sert, yağlı vb. olabilir. Viskiler yapılan araştırmalar sonucunda özelliklerine göre iki sınıfa ayrılmış. Bir tarafta golden whiskey olarak adlandırılan daha kuru ve tütünümsü gövdeli viskiler, diğer tarafta ise ağızda daha meyvemsi bir etki bırakan hafif ve pürüzsüz yapılı amber whiskeyler yer almış. Ancak viskilerin İskoçya’da üretildikleri terroirler arasında viskinin kalitesine etkide bulunabilecek büyük farklılıklar bulunamamış. Böylece, İskoçya’nın her yerinde benzer kalitede viskilerin üretilebildiği ortaya çıkmış. Yani burada önemli olan viskiden nasıl bir etki beklediğimiz. Bu konuda yanlış bildiğimiz bazı noktalar olabilir.

Örneğin, viskinin daha uzun süre yıllanmış olması onun daha kaliteli olduğunun bir ispatı değildir. Viskiler fıçılar içerisinde saklandığından zamanla içinde bulundukları ağacın tadını almaya başlarlar. Eğer bu etkiyi hissetmekten hoşlanıyorsanız daha uzun süre yıllanmış viskileri tercih edin. 15 veya 18 yıllıklar hatta daha uzun süre yıllanmış olanlar denenebilir. Bir diğer nokta ise, en pahalı viskinin en iyi olduğu düşüncesi. Böyle de bir şey yok. Birçok güzel viski daha uygun fiyatlara da alınabilir. Gelelim viskinin tadımına. Viski uzmanları viskiye su eklemekten korkmamamız gerektiğini söylüyor. Yani karizmayı çizen bir şey değil bu. Çünkü kimyasal olarak viskiye eklenen su, viskiyi açarak aromalarının daha iyi ortaya çıkmasını sağlıyor. Ancak, viskiyi buzlu içmek için aynı şeyi söyleyemem. Viski soğuk tüketilmesi önerilen bir içki değil. Genellikle oda sıcaklığında tüketiliyor. Çünkü soğuk, viskinin aromasını ve haliyle lezzetini donduruyor. Bu nedenle viskiyi buzlu içmeyin, tabi viskinin gerçek lezzetini almak istiyorsanız. Sonuç olarak, ne söylenirse söylensin, son sözü hep kendi damak zevkimiz söylüyor. Seçim sizin.

Viski (whiskey), dünyanın dört bir yanında farklı türlerde karşımıza çıkabiliyor olsa da adı geçtiğinde akla gelen ilk ülke şüphesiz İskoçya. Zaten viski bu ülkede üretildiğinde adı bile değişiyor scotch oluyor. Scotch, ingilizce İskoçya anlamına gelen Scotland’dan türemiş. Bu durum, bizim adını Türkiye’den türettiğimiz bir içkimiz olmasıyla eşdeğer. Olayın nasıl ciddi boyutlarda olduğunu siz hesaplayın. Yine adı eski İskoçça'da hayat suyu anlamına gelen "uisge beatha"dan türeyen viski, tahıl ve maltın damıtılmasıyla elde ediliyor. Malt -ki bunu biradan da hatırlarsınız- tahılların tohumlarının filizlendirilmeye başlanıp sonra bitkiye dönüşmeden kurutulmasına denir. En verimli malt, tohumun içindeki nişastayı şekere dönüştürecek enzimlere daha fazla sahip olduğundan arpadan elde edilir. Farkındaysanız…

Review Overview

User Rating: 4.85 ( 1 votes)
0

2 comments

  1. Gastronomiye bilimsel bakışınız ve değerli makaleleriniz için çok teşekkürler…

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*